नाईक (शिपाई) मारूतीराव दगडू भालेकर निःस्वार्थ देशसेवेचे प्रेरणादायी जीवनकार्य

 प्रजासत्ताक दिन विशेष : शौर्य, त्याग आणि राष्ट्रनिष्ठेचा गौरव

कामरगाव वार्ताहर :

प्रजासत्ताक दिन हा भारताच्या लोकशाही मूल्यांचा, संविधानाचा आणि राष्ट्ररक्षणासाठी सर्वस्व अर्पण करणाऱ्या वीर जवानांच्या शौर्याचा गौरव करणारा दिवस आहे. या पवित्र दिनी स्वातंत्र्यपूर्व व स्वातंत्र्योत्तर काळात देशाच्या संरक्षणासाठी आपल्या आयुष्याचा प्रत्येक क्षण राष्ट्रासाठी समर्पित करणाऱ्या असंख्य सैनिकांचे स्मरण करणे, ही प्रत्येक भारतीयाची नैतिक व सामाजिक जबाबदारी आहे. अशाच एका कर्तव्यनिष्ठ, त्यागमूर्ती व देशभक्त सैनिकाचे नाव म्हणजे नाईक (शिपाई) मारूतीराव दगडू भालेकर. त्यांचे जीवनकार्य आजही समाजासाठी, विशेषतः ग्रामीण भागातील युवकांसाठी प्रेरणादायी ठरत आहे.

मारूतीराव दगडू भालेकर यांचा जन्म दि. ७ सप्टेंबर १९२७ रोजी झाला. त्या काळात देश गुलामगिरीच्या बेड्यांमध्ये अडकलेला होता. स्वातंत्र्यलढ्याची ज्वाला सर्वत्र पेटलेली असताना, लहान वयातच त्यांच्या मनात राष्ट्रप्रेम, देशासाठी बलिदान देण्याची भावना दृढ झाली. सामान्य ग्रामीण कुटुंबात जन्मलेल्या मारूतीरावांनी शिक्षणाबरोबरच देशाच्या स्थितीवर चिंतन करत, “आपणही देशासाठी काहीतरी केले पाहिजे” हा संकल्प मनाशी बाळगला.

या राष्ट्रप्रेमातूनच त्यांनी भारतीय सेनेत भरती होण्याचा निर्णय घेतला. सेनेत भरती होणे म्हणजे केवळ नोकरी नव्हे, तर देशसेवेचा कठीण, शिस्तबद्ध व त्यागाचा मार्ग स्वीकारणे, याची त्यांना पूर्ण जाणीव होती. तरीही त्यांनी कोणताही विचार न करता हा गौरवशाली मार्ग स्वीकारला.

भारतीय सेनेत भरती झाल्यानंतर त्यांची नियुक्ती आर्म्ड मेडिकल कॉर्प्स (AMC) या अत्यंत जबाबदारीच्या व महत्त्वाच्या विभागात झाली. युद्धभूमीवर लढणाऱ्या सैनिकांसाठी वैद्यकीय मदत हा जीवन-मरणाचा प्रश्न असतो. रणांगणात जखमी सैनिकांना तातडीची वैद्यकीय मदत देणे, भीषण युद्धस्थितीत जीव धोक्यात घालून सहकाऱ्यांचे प्राण वाचविणे, ही जबाबदारी मारूतीराव भालेकर यांनी अत्यंत निष्ठेने, धैर्याने व आत्मविश्वासाने पार पाडली. त्यांच्या सेवाभावामुळे अनेक सैनिकांचे प्राण वाचले आणि सहकाऱ्यांमध्ये त्यांच्याबद्दल अपार आदर निर्माण झाला.

दि. १७ जुलै १९४१ ते २८ ऑगस्ट १९४७ या ऐतिहासिक कालखंडात त्यांनी भारतीय सेनेत सेवा बजावली. हा काळ देशाच्या इतिहासातील अत्यंत निर्णायक व संवेदनशील कालखंड होता. स्वातंत्र्याच्या उंबरठ्यावर उभा असलेला भारत, बदलत्या राजकीय व लष्करी परिस्थितीचा सामना करत होता. अशा वेळी दिलेली त्यांची सेवा राष्ट्रासाठी अमूल्य ठरली. त्यांचा सेवा क्रमांक CAT A 2341 असून ते नाईक (शिपाई) या पदावर कार्यरत होते.

मूळचे निघोज (गटेवाडी), ता. पारनेर, जि. अहिल्यानगर येथील रहिवासी असलेले मारूतीराव भालेकर यांनी सैन्य सेवेनंतरही आपले संपूर्ण जीवन साधेपणा, शिस्त व प्रामाणिकपणाने जगले. सैन्यातून निवृत्त झाल्यानंतरही त्यांचे आचार-विचार, बोलणे व वागणे यात शिस्त आणि देशभक्तीची झलक कायम होती. गावकऱ्यांमध्ये त्यांना नेहमीच आदर, मान-सन्मानाचे स्थान होते. युवकांना मार्गदर्शन करताना ते नेहमी देशसेवा, शिस्त आणि प्रामाणिक जीवनमूल्यांचे महत्त्व सांगत.

दि. १२ जुलै १९८४ रोजी त्यांचे निधन झाले असले, तरी त्यांची आठवण, त्याग आणि देशभक्ती आजही जनमानसात अजरामर आहे. त्यांचे जीवनकार्य हे ग्रामीण भागातील तरुणांसाठी दीपस्तंभासारखे आहे. आजच्या पिढीने त्यांच्या जीवनाकडे पाहून देशासाठी काहीतरी करण्याची प्रेरणा घ्यावी, हीच काळाची गरज आहे.

प्रजासत्ताक दिनाच्या पावन पर्वावर या महान वीरास विनम्र अभिवादन करताना, त्यांच्या त्यागातून, सेवाभावातून व राष्ट्रनिष्ठेतून पुढील पिढीने देशप्रेम, कर्तव्यभावना व संविधाननिष्ठा आत्मसात करावी, हीच त्यांना खरी आणि अर्थपूर्ण श्रद्धांजली ठरेल. 🇮🇳