धरणात पाणी, गावात दुष्काळ! तहानलेल्या महागांव तालुक्याचा संताप टोकाला; वेणी धरणातील पाणी तातडीने सोडा

दवंडी वार्तापत्रमहागांव प्रतिनिधी – विवेक नरवाडे

महागांव :में च्या रणरणत्या उन्हाने महागांव तालुक्याला अक्षरशः जाळून टाकले आहे. आकाशातून आग ओकणारा सूर्य, जमिनीवर पडलेली भेगांची जाळी, आणि रिकाम्या हंड्यांसह पाण्यासाठी फिरणारी माणसं—हे चित्र आता केवळ वर्णन राहिलेलं नाही, तर महागांवच्या प्रत्येक गावातली जिवंत वस्तुस्थिती बनली आहे. पाण्याचा प्रत्येक थेंब जणू सोन्याहून मोलाचा झाला आहे, आणि त्याच वेळी वेणी धरणात साठलेलं पाणी गावांपर्यंत पोहोचत नाही, ही बाब नागरिकांच्या जखमेवर मीठ चोळणारी ठरत आहे.

या गंभीर परिस्थितीत पंचायत समिती महागांवने अखेर निर्णायक पाऊल उचलत जिल्हा परिषद ग्रामीण पाणीपुरवठा विभागाच्या कार्यकारी अभियंत्यांकडे अधिकृत पत्र पाठवून वेणी धरण प्रकल्पातील पिण्याच्या पाण्याचा साठा तातडीने पूस नदीपात्रात सोडण्याची मागणी केली आहे. ही मागणी केवळ प्रशासनाकडे केलेली विनंती नसून, ती तहानलेल्या जनतेचा आर्त हाक आहे.

१९ गावांचा एकच आवाज—पाणी द्या!

महागांव तालुक्यातील तब्बल १९ गावांनी ग्रामपंचायतींच्या ठरावातून एकमुखाने पाणी सोडण्याची मागणी केली आहे. कलगाव, वाघनाथ, अंबोडा, वडद (मु.), धारमोहा, मोरथ, कवठा (थार बु.), धनोडा, वेणी (बु.), पिंप्री (इ.), काळीटेंभी, हिवरा, इजनी, आमनी (बु.), लेवा, बोथा, उटी, करंजखेड आणि लोहा (खु.)—या गावांमध्ये पाणीटंचाईने अक्षरशः भीषण रूप धारण केले आहे.प्रत्येक गावात सकाळ होताच पाण्यासाठी रांगा लागतात. महिला, वृद्ध, लहान मुले—सर्वजण रिकाम्या भांड्यांसह उभे असतात. पण नळातून पाणी येत नाही, तर फक्त निराशा येते. काही ठिकाणी टँकरवर अवलंबून राहावे लागत आहे, पण तोही अपुरा ठरत आहे. परिणामी, प्रत्येक दिवस हा पाण्यासाठीच्या संघर्षाचा दिवस बनला आहे.

वेणी धरण—आशेचा साठा की प्रशासनाचा खेळ?

सन २०२५-२६ साठी वेणी धरणात सुमारे ०.४८० दशलक्ष घनमीटर पाणी आरक्षित ठेवण्यात आले आहे. हा साठा पिण्यासाठी वापरण्याचा उद्देश स्पष्ट असताना, तो प्रत्यक्षात गावांपर्यंत पोहोचत नसल्याने नागरिकांमध्ये तीव्र संताप व्यक्त होत आहे.

धरण भरलेलं आहे, मग आमच्या नळात पाणी का नाही?—हा साधा प्रश्न आज प्रत्येक नागरिक विचारतो आहे. प्रशासनाकडून कोणतीही स्पष्ट भूमिका न घेतल्याने संशय अधिक गडद होत आहे.काही जणांचा आरोप आहे की, पाणी सोडण्याच्या निर्णयात राजकीय हस्तक्षेप होत आहे, तर काहींचं म्हणणं आहे की प्रशासनातील ढिलाईमुळे हा प्रश्न चिघळत आहे.

पूस नदीचा श्वास रोखला—जीवनरेषा मृतप्राय

पूस नदी ही महागांव तालुक्याची जीवनरेषा मानली जाते. पण आज ती नदी कोरडी पडली आहे. नदीपात्रात पाणी नसल्याने परिसरातील विहिरी आणि बोअरवेल्स सुद्धा कोरड्या पडत आहेत.जिथे कधीकाळी पाण्याचा प्रवाह होता, तिथे आज धुळीचे ढग उडताना दिसतात. जनावरांसाठी पाणी मिळत नाही, शेती पूर्णपणे ठप्प झाली आहे, आणि पिण्याच्या पाण्यासाठी लोकांना मैलोनमैल चालावे लागत आहे.ही परिस्थिती केवळ पाण्याची टंचाई नसून, ती संपूर्ण ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या अस्तित्वावर घाला घालणारी आहे.

उन्हाचा प्रकोप आणि पाण्याचा अभाव—दुहेरी संकट

महागांव तालुक्यात तापमान ४२ अंशांच्या पुढे गेले आहे. अशा प्रचंड उष्णतेत पाण्याचा अभाव म्हणजे नागरिकांसाठी जणू नरकयातना ठरत आहेत.महिलांना डोक्यावर हंडे घेऊन दूरवर जावे लागतेवृद्धांना उन्हात तासन्तास रांगेत उभे राहावे लागतेलहान मुलांना पाण्याअभावी त्रास सहन करावा लागतोआरोग्याच्या समस्या वाढत आहेत, उष्माघाताचे प्रमाण वाढत आहे, आणि तरीही प्रशासनाकडून कोणतीही ठोस कृती होताना दिसत नाही.

प्रशासनावर निष्क्रियतेचा ठपका

ग्रामस्थांचा आरोप आहे की, प्रशासनाने वेळेत उपाययोजना केल्या असत्या, तर आज ही परिस्थिती उद्भवली नसती.पंचायत समितीने पत्र पाठवले, ग्रामपंचायतींनी ठराव मंजूर केले, नागरिकांनी वारंवार मागण्या केल्या—तरीही निर्णय का होत नाही?फाईल फिरते, पण पाणी फिरत नाही, अशी उपरोधिक टीका नागरिक करत आहेत.ही परिस्थिती प्रशासनाच्या कार्यपद्धतीवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण करणारी आहे.

आंदोलनाची ठिणगी—जनतेचा संयम संपतोय

पाणीटंचाईचा प्रश्न आता टोकाला पोहोचला आहे. गावोगावी संताप उसळत असून, नागरिक आंदोलनाच्या तयारीत आहेत. जर तातडीने पाणी सोडले गेले नाही, तर:रस्ते रोको आंदोलन तहसील कार्यालयावर मोर्चा प्रशासनाविरोधात तीव्र निदर्शनेअशा स्वरूपाचे आंदोलन छेडले जाईल, असा इशारा ग्रामस्थांनी दिला आहे.

तातडीच्या उपाययोजना—वेळ निसटतोय

या गंभीर परिस्थितीवर मात करण्यासाठी प्रशासनाने तातडीने पुढील उपाययोजना करणे आवश्यक आहे वेणी धरणातील पाणी तातडीने पूस नदीत सोडणेटँकरद्वारे नियमित पाणीपुरवठा वाढवणेगावनिहाय पाणी नियोजन राबवणेजलस्रोतांचे पुनर्भरण करणेहे उपाय तातडीने राबवले नाहीत, तर परिस्थिती आणखी बिकट होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

पाणी आमचा हक्क आहे—जनतेचा ठाम सूर

ग्रामस्थ आता स्पष्टपणे सांगत आहेत—

पाणी ही आमची गरज नाही, आमचा हक्क आहे!पाण्यासाठी भीक मागायची वेळ येणे, ही प्रशासनासाठी लाजिरवाणी बाब असल्याचे नागरिकांचे मत आहे.धरणात पाणी साठवून ठेवणे आणि नागरिकांना तहानलेले ठेवणे, हा सरळ अन्याय असल्याची भावना आता तीव्र होत आहे.

निर्णयाची घडी—आता तरी जागे व्हा!

महागांव तालुक्यातील पाणीटंचाई ही केवळ नैसर्गिक संकट नाही, तर ती व्यवस्थेच्या निष्क्रियतेचे ज्वलंत उदाहरण आहे.धरण भरलेले असताना गाव कोरडे राहणे, ही केवळ विडंबना नाही—ती प्रशासनाच्या अपयशाची साक्ष आहे.आज प्रत्येक नागरिक, प्रत्येक गाव, प्रत्येक कुटुंब एकच मागणी करत आहे—

पाणी द्या… जगू द्या!

आता वेळ निर्णयाची आहे.प्रशासनाने तातडीने पाणी सोडून जनतेला दिलासा द्यावा, अन्यथा हा आक्रोश उद्या आंदोलनात बदलल्याशिवाय राहणार नाही.महागांव तालुक्याची तहान आता शब्दात नाही मावणार ती आता कृतीची मागणी करते आहे…आणि तीही तात्काळ!